3 MIN READ
Ni IVAN EMIL LABAYNE
www.nordis.net
O, bakit hindi magbubuhat kung mga aklat ang bubuhatin? At higit pa, bubuhatin ang mga ito kasama ang iba pa? At higit pa rito, bubuhatin ang mga aklat na ito kasama ang iba pa bilang bahagi ng isang seremonya para sa paglipat ng isang local bookshop na hindi maikakailang malaki ang naging—at ginagampanang—papel sa buhay na kultura at kultural at intelektwal na buhay ng isang lungsod? At panghuli, hindi na “higit pa” kundi “sa totoo lang.” Bakit hindi magbubuhat ng mga aklat kung sa totoo lang, hindi naman talaga “bubuhatin” ang mga ito kundi ipapasa-pasa?
Kaya iyan ang ginawa namin, sampu ng mga kaibigan at kakilala at di-kakilala, noong ikatlong Biyernes ng Pebrero sa Baguio, mula Yangco hanggang C. M. Recto, mula spot na malapit sa Pink Sisters Convent tungong spot na malapit sa Baguio Zen Center. Nagbuhat kami ng labing-walong aklat, ipinasa-pasa ang mga ito nang paisa-isa, para sa wakas, makarating na sila sa kanilang bagong tahanan—na bagong tahanan din ng book lovers ng Baguio, spoken word artists ng Baguio, culturati ng Baguio, mga turista at tambay sa Baguio, mga nagmamahal sa Baguio.
*** *** ***
Magbubuhat, manggagaling muna ako ngayon sa bad rep ng salitang “buhat” na naging mas pronounced recently dahil sa bagong expressions. Nariyan ang mga “pabuhat” na kagrupo sa konteksto ng group work sa eskwela. Mga free riders, mga walang ambag sa groupwork pero makukuha lang din ang same score ng bawat kagrupo, matapos ang lahat (unless merong peer grading, na madalas na request ng mga “nagbubuhat” na groupmates). Ingles na pinsan ng “buhat” ang “burden” at habang may tunog-makalumang sample sentence para sa una (‘Buhat niya ang daigdig.’ ‘Si Jokic na lang ang nagbubuhat sa Nuggets.’ Yep, I know, mej nag-cheat ako sa unang sample dahil mas familiar ang ‘Pasan niya ang daigdig’), may enduring sonority at relevance ang “burden” (‘proof of burden,’ ‘the burden of late capital’).
An intertext care of a song, from Shungudzo’s It’s a Good Day (to fight the system), proffering a 180-degree-twist so that the burdens are not always dreaded, can be welcomed, acknowledged. Para ang mga binubuhat, hindi lang laging kamumuhian, kundi kikilalanin lang, at maaaring maibahagi sa iba:
When one of us is tired out
The other one will hold it down
After this song, I recall “Carry That Weight,” the 2014 performance art by Emma Sulkowicz, then a student at Columbia University. The performance art involves Emma “carrying a 50-pound mattress wherever she goes on campus (but not off campus). Analogies to the Stations of the Cross may come to mind, especially when friends or strangers spontaneously step forward and help her carry her burden, which is both actual and symbolic.” The project alludes to, and protests, the myriad cases of sexual assault against students—including herself—in the university.
In an interview with the Columbia Spectator, Sulkowicz said that “I am not allowed to ask for help in carrying the mattress, but others are allowed to give help if they come up and offer it.” The burden is not just symbolized but made visible by the mattress; as it is walked around the campus, it becomes a material component of a possible encounter that raises questions—what was that woman carrying the mattress about?—and offers help. In that latter scenario, the burden becomes shared, and maybe the larger issue of sexual violence on campus, which prompted Sulkowicz’s piece, gets talked about more.
Carrying the load for others, so they may rest for a while. When they are tired, we can hold down the fort. When someone gets sleepy, another takes their place to keep watch. Lest they get eaten by zombies, if this is a zombie film. Lest they get attacked by wild animals if this is a humans-get-lost-in-a-jungle show. But what happens if there are 18 books to be passed along, and nearly a hundred people in line? What happens is a lovely procession of books protected in “altars,” moving from one place to another, a fitting moving ritual for a local bookshop which, on many occasions before, has occasioned the coming together of strangers, listening to one another during open mics or book launches, dancing with tapuy with their leather jackets and funky long sleeves on.
*** *** ***
Sa huli, TL;DR na sagot sa tanong ng pamagat. Paumanhin na lang muli sa aking balarilang buhol-buhol. Magbubuhat sapagkat bagkat aklat. Magbubuhat sapagkat ang mga aklat ang bubuhatin. Magbubuhat sapagkat ang mga aklat ang bubuhatin kasama ang marami pang iba. Magbubuhat sapagkat hindi naman talaga magbubuhat kundi magpapasa ng mga de-altar na aklat, hanggang makaabot sila sa bagong tahanan, na siya ring magiging bagong tambayan ng marami sa atin, tahanan ng mga aklat, tagpuan ng mga bundok at mga ulap. #nordis.net
