Kamote ti Asipulo natungro

By CDPC (PR)

BAGUIO CITY — Agkurkurang ti makan iti Namal, Asipulo, Ifugao tatta a panawen gaputa bimmaba ti produksyon ti kamote, ti kangrunaan a makan ti umili a ti makagapu ket ti makuna a tungro.

Nalawlawa ti pagmulaan ti kamote kumpara iti pagmulaan ti pagay iti Namal isu a kamote ti kangrunaan a makan ditoy nga ili saan nga inapuy.

Ti tungro ket peste a makadadael ti mula a kas dagiti kamote, saba ken daduma pay a natnateng.

Segun iti panagsukisok ti Center for Development Programs in the Cordillera (CDPC) idi Hulyo 26, ti tungro idiay Namal ket nagrugi idi napalabas a dua a tawen ngem kimmaro itatta ta awanen ti naapit da. Ti CDPC ket maysa a non-government organization a nakabase iti Syudad ti Baguio a tumultulong kadagiti umili iti aw-away iti panagpaadu iti taraon.

“Ti natungro a kamote ket in-inot a magango ti bulong na, ngumisit ti ungkay na ken saanen nga agbagas ta in-inot a matay,” kinuna ni Jacinto Hambon, maysa a lider ti organisasyon a Nanhehekiyan ni Nemnem he Numpaling (NNN) iti Sitio Numpaling

Iti 34 a bumalay nga agmulmula iti kamote iti Sitio Numpaling, 30 ditoy ti natungro ti mula da. Dagiti uppat ket nabiag ti mula da ngem nangisit ti bagas ti kamote, babassit ken saan a mabalin a kanen ti bagas na ta napait.

Nangala ni Santos Siknawa, maysa nga staff manipud Montañosa Research and Development Center (MRDC) a nakabase idiay Sagada, Mountain Province, ti sample ti natungro a kamote ket impan na idiay Department of Agriculture (DA) tapno maeksamin. Segun iti resulta ti eksamin ti DA, saan a tungro ti makaigapu nu di ket maysa a virus, fosarium virus, maysa a peste a mangatake iti ramut ti mula.

Naammuan met laeng dagiti mannalon iti Namal manipud iti Bureau of Plant Industries (BPI) nga addan ti pestisidyo a panglaban ditoy a virus, ti trichoderma. Naamuan da met laeng a mabalin a dumawat iti trichoderma manipud ti BPI, kasapulan laeng nga agsubmitar ti official request iti nakuna nga ahensya. # nordis.net